Oesters

Rauw met een beetje citroen, gegrild of verwerkt in een gericht: oesters zijn niet meer weg te denken uit Zeeland. Vooral Yerseke is nauw verbonden met de oesterteelt. Rond de Oosterschelde en het Grevelingenmeer worden al generaties lang oesters gekweekt.

Maar de ene Zeeuwse oester is de andere niet. Er zijn twee belangrijke soorten die je hier tegenkomt: de Zeeuwse platte oester en de creuse.

Platte oester en creuse

De Zeeuwse platte oester is de oorspronkelijke Europese oester. Je herkent hem aan zijn vrij ronde, platte schelp. De soort groeit langzaam en wordt tegenwoordig onder andere in het Grevelingmeer gekweekt en gevist.

De creuse, ook wel Japanse oester genoemd, heeft een grilligere en diepere schelp. Deze oester groeit sneller en is tegenwoordig volop aanwezig in de Oosterschelde.

De twee verschillen ook in smaak en structuur. De platte oester heeft een lichtzoete, zilte smaak met een nasmaak die aan noten doet denken. De Zeeuwse creuse smaakt fris en zilt en heeft veel vlees met een stevige beet. Proef ze eens naast elkaar en ontdek welke jij het lekkerst vindt.

Hoe wordt een oester gekweekt?

Het leven van een oester begint als een minuscuul larfje dat door het water zweeft. Uiteindelijk zoekt het een harde ondergrond om zich aan vast te hechten. Daarna begint de jonge oester te groeien.

Oesterkwekers gebruiken dit natuurlijke proces om jonge oesters te verzamelen en verder op te kweken. De oesters worden vervolgens op geschikte kweekpercelen grootgebracht. Het duurt meerdere jaren voordat een oester groot genoeg is om te eten.

Bij Wemeldinge vind je sporen van de oesterteelt. Langs de dijk richting Kattendijke liggen de resten van oude oesterputten. Hier werden vroeger oesters geteeld. Tijdens de strenge winter van 1962–1963 stierf het grootste deel van de oesters. Daarmee kwam de oesterteelt op deze plek tot een einde. Bij eb kun je de resten nog zien. In de putten blijft water staan, waarin nu allerlei planten en dieren uit de Oosterschelde leven.

Oesters op dakpannen

De oesterteelt rond Yerseke kwam vanaf ongeveer 1870 sterk op. Een van de opvallendste technieken uit die tijd was het gebruik van gekalkte dakpannen.

Grote aantallen dakpannen werden met kalk bestreken en in het water geplaatst. Rondzwemmende oesterlarven konden zich aan het oppervlak hechten. Later werden de jonge oesters voorzichtig van de pannen gehaald en verder opgekweekt.

Het is een mooi voorbeeld van de vindingrijkheid van de Zeeuwse oesterkwekers. Bij de historische oesterputten in Yerseke kom je meer van deze geschiedenis tegen.

Een sector met pieken en dalen

De oesterteelt bracht Yerseke aan het einde van de negentiende eeuw grote voorspoed, maar kenden ook moeilijke perioden. De strenge winter van 1962-1863 richtte grote schade aan onder het oesterbestand. Later kreeg de platte oester ook te maken met ziektes. De creuse bleek beter bestand tegen de omstandigheden en kreeg daardoor een steeds grote plaats binnen de Zeeuwse oestersector. Tegenwoordig worden beide oesters nog gegeten en gekweekt.

Zelf oesters rapen

Wil je zelf op zoek naar iets lekkers uit de Oosterschelde? Op verschillende plekken langs de kust mag je voor eigen gebruik schelpdieren verzamelen. Oesters rapen kun je twee uur voor en twee uur na laag water het beste doen. Bij hoog water verdwijnen de schelpdieren onder water en kan je ze niet meer te vinden. Houd bij het rapen het tij en het weer goed in de gaten. Zo word je niet verrast door het opkomend water. Je mag maximaal 10 kg rapen, alleen voor eigen gebruik.

Controleer vooraf waar je mag rapen, hoeveel je mag meenemen en wanneer het laagwater is. Trek stevige schoenen aan: oesterschelpen zijn scherp en stenen en slik kunnen glad zijn.

Proef ze zelf

De makkelijkste manier om het verschil tussen Zeeuwse oesters te ontdekken, is natuurlijk door ze te proeven. Rond de oesterputten en havens van Yerseke vind je verschillende plekken waar je verse oesters en andere schaal-en schelpdieren kunt eten.

Combineer het proeven met een wandeling langs de historische oesterputten en de haven. Bekijk wat je kunt doen in mossel- en oesterdorp Yerseke. 
 

Man raapt oesters in oesterput
Twee mannen en een vrouw zijn oesters aan het rapen bij Nationaal Park de Oosterschelde